Dikiş payı ne kadar olmalı? Dikiş türüne göre pratik tablo
· 6 dakikalık okuma
Dikiş payı, kalıbın net dikiş çizgisi ile kesim çizgisi arasındaki mesafedir. Az verilirse dikiş açılır ya da tamir edilemez; fazla verilirse kumaş israf olur, eğrilerde dikiş toplanır ve pastal verimi düşer. Doğru pay; dikiş türüne, kumaşa ve kenarın şekline göre seçilir.
Yaygın dikiş payları
| Bölge | Yaygın pay | Not |
|---|---|---|
| Yan dikiş, omuz (dokuma) | 1–1,5 cm | Tadilat payı isteniyorsa 2 cm’ye kadar çıkılır. |
| Yan dikiş (örme, overlokla birleştirme) | 0,6–1 cm | Overlok makinesinin bıçak genişliğine göre seçilir. |
| Kol oyuntusu, yaka | 0,7–1 cm | Eğrilerde dar pay dikişin düzgün dönmesini sağlar. |
| Etek ucu (gömlek, bluz) | 1–2 cm | Kıvırma genişliğine göre. |
| Etek ucu (pantolon, etek, ceket) | 3–4 cm | Ağırlık ve düşüş için daha geniş tutulur. |
| Fermuar yeri | 1,5–2 cm | Gizli fermuarda makineye ve ayağa göre değişir. |
| Çatma / çift iğne dikiş (denim) | 1,5–2 cm | Bir kenar diğerinin içine katlandığı için paylar eşit olmayabilir. |
Bu değerler sık kullanılan başlangıç noktalarıdır. Asıl ölçüt, atölyenizin makine parkı ve kalite standardıdır; aynı ürün grubunda payları sabit tutmak hata riskini azaltır.
Pay seçerken sorulacak 4 soru
- Dikiş nasıl yapılacak? Düz dikiş, overlok, reçme, çatma ya da biye her biri farklı pay ister.
- Kumaş ne kadar kayıyor veya sökülüyor? Gevşek dokulu ve kenarı kolay sökülen kumaşlarda pay biraz artırılır.
- Kenar düz mü, eğri mi? Eğri kenarlarda geniş pay dikişin içinde katlanıp kabarıklık yapar.
- Tadilat payı gerekli mi? Takım elbise ve klasik pantolonda arka ortada daha geniş pay bırakmak yaygındır.
Sık yapılan hatalar
- Köşelerde payı yanlış uzatmak: Pay, köşede dikiş açısına göre kırılmalıdır (örneğin etek ucunda katlandığında yan dikişle örtüşecek şekilde). Aksi hâlde katlanan pay dar gelir.
- Birleşen kenarlara farklı pay vermek: Ön ve arka yan dikiş aynı paya sahip olmalıdır; aksi hâlde dikişte kenarları hizalamak zorlaşır.
- Çıtları net çizgiye değil kesim çizgisine göre koymamak: Çıt, net dikiş noktasını işaret eder ve kesim kenarına kadar uzanır.
- Payı kalıba “gözle” eklemek: Elle eklenen pay her bedende biraz farklı çıkar. Dijital kalıpta payı kenar bazında tanımlamak tüm bedenlerde aynı sonucu verir.
Dijital kalıpta dikiş payı
Kalıp programlarında net kalıp çizilir, dikiş payı kenar bazında tanımlanır ve kesim çizgisi otomatik oluşur. Böylece net kalıp değiştiğinde pay da kendini günceller; serilemede her beden aynı payı alır. Draptex’te payı tek kenarda ya da tüm parçada değiştirebilir, köşe biçimini (uzatma, ayna, pah ya da yuvarlak) seçebilirsiniz. Ayrıntılar için kalıp hazırlama sayfasına bakın.