Türkçe kalıp ve konfeksiyon sözlüğü.

Çıktıdaki 1 cm’nin gerçekte de 1 cm olması.

Kalıp parçalarının bilgisayarda bir manken üzerinde dikilip kumaş özellikleriyle giydirilerek incelenmesi.

Üstte oturan, aşağıya doğru A harfi gibi açılan siluet; etek ve elbiselerde pens kapatılıp etek ucuna açılarak elde edilir.

841 × 1189 mm kâğıt boyutu.

Pantolonda ön ve arka ortanın bacak arasına doğru kıvrılan bölümü ve iki paçanın birleştiği nokta.

Kişi sert bir sandalyede otururken bel hattından oturma yüzeyine kadar yandan alınan dikey ölçü.

Ön bel ortasından bacak arasından geçerek arka bel ortasına kadar alınan ölçü; ön ve arka ağ eğrilerinin toplam boyunu kontrol etmeye yarar.

Omuzları açık bırakıp boynun arkasından bağlanan ya da boyunu saran askılı yaka biçimi.

İnsan vücudu ölçülerinin bilimsel olarak ölçülmesi ve istatistiksel olarak değerlendirilmesi.

Bir kumaş parçasının başka bir kumaşın üstüne süs amacıyla dikilmesi ya da yapıştırılması; kenarı zikzak, saten dikiş veya kıvırarak bitirilir.

Giysinin yüzüne üstten dikilen, kenarları içe kıvrılmış cep; gömlek, kot ve iş elbisesinde yaygındır.

Omuz üstüne dikilen ya da düğmelenen süs şeridi; trençkot, askeri ve iş giysilerinde kullanılır.

Kumaşa tutum, sertlik, su itme, kırışmazlık gibi özellikler kazandırmak için uygulanan kimyasal ya da mekanik son işlem.

Örnekleme muayenesinde kabul edilebilir kalite seviyesi.

Dikim sırasında belirli operasyonlardan sonra yapılan kalite kontrolü; hatayı giysi tamamlanmadan yakalar ve tamir maliyetini düşürür.

Dikim sırasında, bir dikiş başka bir dikişle kapanmadan önce payların açılarak ya da bir yana yatırılarak ütülenmesi.

Giysi gövdesinin arka parçası; arka ortası kat yerine konarak tek parça ya da arka orta dikişli iki parça kesilir.

Arkada yedinci boyun omurundan bel hattına kadar alınan dikey ölçü; beden kalıbının bel hattının yerini belirler.

Giysinin arkasını dikey olarak iki eşit yarıya bölen çizgi; kat yeri olabilir ya da fermuar veya dikiş içerir.

Elbise, atlet ya da tulumun omuzdan geçen dar bandı; boyu prova sırasında ayarlanabilir bırakılır.

Bir siparişin ya da kolinin beden ve renklere göre dağılımı (ör.

Giysinin içine dikilen, iç dikişleri örten, giyip çıkarmayı kolaylaştıran ve dış kumaşın düşüşünü destekleyen ikinci kat.

AAMA-DXF’in geliştirilmiş hâli olan ASTM standardı.

Dokuma sırasında çözgü ipliklerinin arasından enine geçirilen iplik; kumaşın en ipliği yönünü oluşturur.

Bacak arasından (ağ noktasından) yere ya da istenen paça hizasına kadar bacağın iç tarafından alınan ölçü; pantolon paça boyunu belirler.

Giysinin lif içeriğini ve yıkama, ağartma, kurutma, ütüleme ve kuru temizleme talimatlarını sembollerle gösteren etiket.

Kol kafasında ve/veya kol ucunda büzgüyle kabarıklık verilmiş kol; kalıpta kol kafası kesip açılarak genişletilir.

Dikiş sırasında kumaşı transport dişlisine bastıran parça.

Kalıbın ilk çizildiği, numunesi dikilip prova edildiği beden; serileme bu bedenden yapılır.

Uçları yuvarlak, yaka oyuntusundan bedene yatık duran düz yaka; çocuk giyiminde ve bluzlarda yaygındır.

Hazır giyimde bir giysinin hangi vücut ölçülerine göre yapıldığını gösteren numara ya da harf (38, M, 116).

Ardışık iki beden arasındaki ölçü farkı.

Bir pastalda her bedenden kaç takım bulunduğu (ör.

Bir modelin üretileceği bedenlerin sıralı listesi (ör.

Serilenmiş kalıpların doğruluğunu görmek için seri içindeki bedenlerden (çoğunlukla en küçük, baz ve en büyük) dikilen numune takımı.

Her beden için vücut ölçülerini (göğüs, bel, kalça, boy, kol boyu…) ya da bitmiş giysi ölçülerini gösteren tablo.

Etek ve pantolonun beline dikilen, beli saran bant; içine tela ya da lastik konur.

Belin en ince yerinden (doğal bel hattı) yere paralel alınan çevre ölçüsü.

Atkının çözgülerin birinin altından birinin üstünden geçtiği en basit dokuma örgüsü.

Başlangıç, bitiş ve kontrol noktalarıyla tanımlanan düzgün eğri.

Bütün katları aynı yöne yatan pili; eteklerde ve elbise etek kısımlarında sık kullanılır.

Bileğin el kemiği çıkıntısı üzerinden alınan çevre ölçüsü; manşet boyu buna bolluk ve kapama payı eklenerek bulunur.

Döşemeli çıktıda komşu sayfaların ortak bölgesi.

Döşemeli çıktıda iki komşu sayfada aynı yere düşen işaret (artı, üçgen ya da baklava).

Boyun dibini saran yuvarlak yaka oyuntusu; tişört ve kazaklarda ribana bantla bitirilir.

Verev kesilmiş kumaş şeridi ve bu şeritle kenarın sarılarak ya da içe çevrilerek temizlenmesi.

Ucu sivri, saplı el aleti.

DXF’te bir grup çizgiyi adla bir arada tutan yapı.

Boynu tamamen saran, çoğunlukla katlanarak kullanılan yüksek, esnek yaka.

Giysi ölçüsü ile vücut ölçüsü arasındaki fark.

Sürtünmeyle kumaş yüzeyindeki liflerin küçük topçuklar hâlinde kümelenmesi; kısa lifli ve sentetik karışımlı kumaşlarda sık görülür.

Aynı çevre ölçülerinin farklı vücut boylarına göre (kısa, normal, uzun) ayrı serilenmesi.

Dokuma kumaşta kumaş kenarına paralel uzanan çözgü ipliklerinin yönü.

Boyun dibinden, yedinci boyun omuru ve köprücük kemiklerinin birleşim noktası üzerinden alınan çevre ölçüsü.

Kumaşın bir kenarının seyrek dikişle ya da lastikle çekilerek kısaltılması ve bolluğun küçük kıvrımlara dağıtılması.

Bilgisayar destekli tasarım; konfeksiyonda kalıp çizimi, serileme ve pastal hazırlamanın bilgisayarda yapılması.

Kalçaya kadar uzanan, önden açık, kollu üst giysi.

Elin cebe girdiği açıklık.

Gizli ceplerde giysinin içinde kalan torba; çoğunlukla ana kumaştan değil, ince ve dayanıklı astar türü cep kumaşından kesilir.

Düz makinede mekiği taşıyan ve dönerken üst ipliğin ilmeğini yakalayıp alt ipliğin çevresinden geçiren parça; düz dikişin (301) kilitlenmesini sağlar.

Atölye dilinde iki parçanın dikişle birbirine birleştirilmesi işlemi; yan çatma, omuz çatma, kol çatma gibi işlem adlarında kullanılır.

Kumaşın yıkama, ütü ya da buharlamada boy ve en yönünde çekeceği oran kadar kalıba eklenen pay.

Kumaş üzerine işaretlenen bilinen uzunlukların (ör.

Dik bıçakla kesim yapan operatörün kumaşı tutan elini korumak için giydiği, paslanmaz çelik halkalardan örülmüş eldiven.

Giysinin yüzünden, dikiş hattına ya da kenara paralel atılan görünür dikiş.

Kalıp kenarına konan ve kesimde kumaş kenarına küçük bir kesik ya da V olarak aktarılan eşleme işareti.

Serili katların kenarına belirli derinlikte çıt açan alet.

Erkek ve dişi iki parçanın bastırılarak birbirine geçtiği metal ya da plastik kapama.

İki paralel dikişin aynı anda atılması ve bunu yapan makine.

Birden fazla bedenin aynı pastala birlikte yerleştirilmesi.

Dokuma kumaşta boyuna uzanan ve tezgâha önceden gergin olarak yerleştirilen iplikler.

Dönen yuvarlak bıçakla az sayıda katı ya da tek katı kesen el makinesi; düz ve hafif kavisli kesimlerde hızlıdır, keskin kavislerde dik bıçak tercih edilir.

İpliklerin örülmesi, bükülmesi ya da tül üzerine işlenmesiyle oluşan, zemini açık (delikli) desenli kumaş ya da şerit.

Serili katların içinden dikey bir iğne ya da matkap geçirerek pens ucu, cep yeri gibi noktaları işaretleyen alet.

Pens ucu, cep köşesi ya da düğme yeri gibi parçanın içindeki noktaları kumaşa aktarmak için kalıpta işaretlenen ve kesimde delgiyle açılan nokta.

Kesilen parçaların beden, renk ve kat numarasına göre gruplanıp etiketlenerek dikime gönderilmesi.

Çözgüsü indigo boyalı, atkısı genellikle boyasız iplikle dimi örgüde dokunmuş sağlam pamuklu kumaş; kot pantolonun kumaşıdır.

Ekose, çizgili ya da yönlü desenli kumaşta parçaların dikiş yerlerinde desen devam edecek biçimde kesilmesi.

Kumaştaki desenin tekrar eden en küçük birimi ve bu birimin boy ve en ölçüsü.

Desenin mürekkep püskürtmeli makinelerle doğrudan kumaşa ya da transfer kâğıdına basılması.

Kâğıt kalıbın köşe, eğri, çıt ve düz iplik noktalarının özel bir fareyle (puck) tek tek işaretlenerek bilgisayara aktarıldığı ölçüm masası.

Dikey hareket eden bıçağıyla serili kumaş katlarını kesen, elle yönlendirilen makine.

Giysinin operasyonlara bölünüp sıralı makinelerde parça parça dikildiği üretim düzeni; atölyede kısaca bant denir.

İki ya da daha fazla kumaş katının iplikle birleştirilmesi.

Birbirine dikilecek iki kenarın dikiş hattı boylarının karşılaştırılması.

Dikiş hattı boyunca kumaşın dalgalanması ve kırışması.

Parçaların birbirine dikileceği hat; paysız (net) kalıbın dış çizgisidir.

Dikiş zorlandığında kumaş ipliklerinin dikiş hattından kayıp aralık oluşturması.

Dikiş hattı ile kesim hattı arasında bırakılan pay.

Birim uzunluktaki batış sayısı; 3 cm’deki ya da 1 inçteki batış sayısıyla (SPI) verilir.

Atkının çözgü üzerinden her sırada bir adım kaydırılarak geçmesiyle yüzeyde çapraz (diyagonal) çizgiler oluşan dokuma örgüsü.

Dizin ortasından, bacak düz dururken alınan çevre ölçüsü.

Birbirine dik iki iplik sisteminin (çözgü ve atkı) tezgâhta kesiştirilmesiyle oluşan kumaş.

Kumaşın kendi ağırlığıyla nasıl dökülüp kıvrım yaptığı.

Kumaş hatalarını uzunluğuna göre 1–4 ceza puanıyla değerlendiren muayene yöntemi (3 inçe kadar 1, 3–6 inç 2, 6–9 inç 3, daha uzun 4 puan).

Büyük bir kalıbın bindirme paylarıyla ve birleştirme işaretleriyle A4, Letter ya da A3 sayfalara bölünerek yazdırılması.

Kumaşın doğrudan manken üzerinde iğnelenerek biçimlendirilmesi ve elde edilen formun işaretlenip kâğıda aktarılmasıyla kalıp hazırlama yöntemi.

Pantolon paçasının dışa doğru katlanarak ütülü bir bant oluşturduğu bitiş; kalıpta paça ucuna katlama payı eklenir.

Giysiyi ilikten geçerek kapatan, delikli ya da ayaklı kapama malzemesi.

Kalın kumaşlarda düğmenin ilik üzerinde rahat oturması için düğme ile kumaş arasında iplik sarılarak bırakılan boşluk.

Düğmeyi delik sayısına göre programlanan ilmek sayısıyla diken makine; ayak sarma özelliği olan modeller düğme ayağı da oluşturur.

Üst iplik ile mekikteki alt ipliğin kumaş katları arasında kilitlendiği, iki yüzü aynı görünen dikiş.

Kalıp parçasının kumaşın boy ipliğine paralel yerleştirileceğini gösteren çift oklu çizgi.

Konfeksiyonun temel dikiş makinesi; üst iplik ile mekikteki alt ipliği kilitleyerek düz dikiş (301) atar.

AutoCAD için geliştirilen metin tabanlı çizim değişim biçimi.

Amerikan Giyim İmalatçıları Derneği’nin (AAMA) kurallarıyla yazılan DXF.

Eğrinin içinden geçtiği ara nokta; ASTM DXF’te 3 numaralı katmanla işaretlenir.

Farklı renkli çözgü ve atkı şeritlerinin kesişmesiyle oluşan kareli desen.

Boyunun birkaç katına uzayıp geri dönebilen sentetik lif; kumaşa genellikle %2–10 oranında katılarak esneklik verir.

Tek makinede 2 iplikli zincir dikiş ile 3 iplikli overlokun yan yana atıldığı 5 iplikli dikiş.

Giysilerin beden etiketlemesi için Avrupa standardı.

Dokuma kumaşta kenardan kenara uzanan atkı ipliklerinin yönü; boy ipliğinden biraz daha esnektir.

Kumaşın belirli bir kuvvetle çekildiğinde ilk boyuna göre yüzde uzaması; en ve boy yönünde ayrı ölçülür.

Vücudun iki yanına giden, biri diğerinin ayna görüntüsü olan parçalar (ön beden, kol, pantolon paçası).

Bel hattından etek ucuna kadar, yan ya da ön ortadan alınan dikey ölçü; mini, diz, midi ve maksi boylar buna göre adlandırılır.

Giysinin, kolun ya da paçanın alt kenarı; içe kıvrılıp düz dikiş, reçme ya da gizli dikişle bitirilir.

Etek ucu, paça ya da kol ucunda içe kıvrılarak dikilen kısım için bırakılan pay.

Bir firmanın ürettirdiği işin kesim, dikim ya da ütü gibi aşamalarını başka bir atölyeye yaptırması; bu işi yapan işletmeye fason atölye denir.

Dikim ve kalite firesine karşılık siparişin üzerinde planlanan ek adet; genellikle yüzde olarak verilir ve müşteriyle anlaşılır.

Dişleri sürgüyle birbirine geçen kapama malzemesi.

Kenarı büzülerek dikilen, ucu kıvırmayla bitirilmiş dar süs şeridi; volandan daha dar ve büzgülüdür.

Cep ağzı bir ya da iki dar şeritle (fileto) bitirilmiş, torbası içeride kalan cep; ceket ve pantolon arka cebinde yaygındır.

Pastalda parçalar arasında kalan ve kullanılamayan kumaş; ayrıca serim uçları, kumaş hataları ve hatalı kesim nedeniyle kaybedilen miktar.

Havları boyuna fitiller (çizgiler) hâlinde dizilmiş, çoğunlukla pamuklu kadife.

Önce kumaşın tersleri birbirine gelecek biçimde dar dikilip pay kırpılır, sonra yüzler birbirine gelecek biçimde katlanıp ikinci kez dikilir; ilk pay ikinci dikişin içinde kalır.

Sık dokunmuş, yüzünde belirgin dik dimi çizgileri olan sağlam kumaş; pantolon, trençkot ve üniformalarda kullanılır.

Dikişin başında ve sonunda birkaç batış geri gidilerek ipliğin sökülmesinin önlenmesi.

Dikilmiş giysinin düz zeminde, belirlenmiş ölçü noktalarından alınan ölçüsü.

Hazır bir giysinin parçalarının biçim ve ölçüsünü sökerek ya da sökmeden kâğıda aktarma.

Yüzden yalnız tek tük nokta görünecek biçimde atılan etek ucu ya da paça dikişi.

Kavisli iğnesiyle kumaşın yalnız birkaç lifini alarak yüzden görünmeyen etek ucu ve paça dikişi atan makine.

Dişleri kumaşın arkasında kalan, kapandığında yüzden yalnız dikiş çizgisi görünen fermuar.

Düğmelerin ek bir kat altında gizlendiği patlet; pardösü, gömlek ve pantolon fermuarında (fermuar patı) kullanılır.

Eteğe açılan bir dikişe ya da yarığa yerleştirilen, ucuna doğru genişleyen üçgen ya da daire dilimi parça; etek ucuna bolluk verir.

İki göğüs noktası arasındaki yatay mesafe; göğüs penslerinin ön ortaya uzaklığını belirler.

Göğsün en dolgun yerinden, sırtta kürek kemikleri üzerinden ve yere paralel alınan çevre ölçüsü.

Önde iki kol evi arasında, göğüs üstünden alınan yatay ölçü.

Göğsün en çıkık noktası.

Boyun omuz noktasından göğüs noktasına kadar alınan ölçü; kalıpta göğüs pensinin ucunun yüksekliğini belirler.

Yaka ayağı ve üstüne katlanan yaka kapağından oluşan yaka.

Dik açı çizmek ve ölçmek için kullanılan L biçimli cetvel; temel kalıp çiziminde yardımcı çizgilerin birbirine dik olmasını sağlar.

Kumaşın metrekare ağırlığı (g/m²).

Boyna paralel dik duran, kapağı olmayan bant yaka; gömlek yakasının yalnız ayak kısmına benzer.

Dokuma ya da örmeden çıktığı hâliyle, boya ve terbiye görmemiş kumaş.

Nefes alma, oturma ve kol hareketleri için vücut ölçüsüne eklenen en az bolluk.

XS, S, M, L, XL gibi harflerle gösterilen beden.

Operasyonların operatörlere, istasyonların iş yükü birbirine yakın olacak biçimde dağıtılması; amaç darboğazı ve bekleme süresini azaltmaktır.

Hewlett-Packard’ın çizici komut dili.

Kalıbı kişinin ölçülerinden sıfırdan çizilen ve birden çok provayla dikilen giysi; özellikle erkek terziliğinde kullanılan terimdir.

Dikiş türlerini ilmek yapısına göre sınıflayan uluslararası standart: 100 zincir, 200 el dikişi benzeri, 300 düz (kilitli) dikiş, 400 çok iplikli zincir, 500 overlok, 600 örtme (reçme) dikişleri.

Bütün bedenlerin aynı referans noktasına göre üst üste çizilmiş görünümü.

Düğmenin geçtiği, kenarları sık zikzak ya da ilmekli dikişle sağlamlaştırılmış yarık.

İliği programlanan boyda dikip ortasını kesen makine.

İki ribana yapısının iç içe örülmesiyle elde edilen, iki yüzü de düz ilmekli görünen örme kumaş; penyeye göre daha kalın ve stabildir.

İpek böceği kozasından elde edilen, parlak ve dökümlü doğal lif; kaygan olduğundan kesimi ve dikimi özen ister.

Üst ve alt ipliğin makinede ayarlanan çekme kuvveti.

İpliğin inceliğini gösteren değer.

Dikimden sonra giysideki fazla iplik uçlarının kesilmesi; son kontrolden önce yapılır.

Dizden aşağı doğru genişleyen pantolon paçası.

Desenin dokuma ya da örme sırasında ipliklerin tek tek kumanda edilmesiyle kumaşın yapısına işlendiği kumaş.

Bedenle tek parça kesilen, ayrı kol evi dikişi olmayan kol.

Kalın yünlü kumaştan, çoğunlukla kruvaze ve kalça boyunda dikilen dış giysi.

Yüzeyi kısa, sık ve dik havlarla kaplı kumaş.

Kalçanın en geniş yerinden, ayaklar bitişik ve yere paralel alınan çevre ölçüsü.

Bel hattından kalçanın en geniş yerine kadar alınan dikey mesafe; etek ve pantolon kalıbında kalça hattının yerini belirler.

Kalçadan etek ucuna düz ya da hafif daralarak inen dar etek; hareket için arkada yırtmaç ya da ters pili bırakılır.

Bir giysinin her parçasının ölçülü şablonu.

Ölçüler ve yardımcı çizgiler (göğüs, bel, kalça hatları) kullanılarak kalıbın düz bir yüzeyde geometrik yöntemle çizilmesi.

Prova ya da numunede görülen oturuş sorunlarının kalıba işlenmesi (pens derinleştirme, omuz eğimi değiştirme, ağ düzeltme gibi).

Ölçü tablosu ve model çiziminden giysi kalıplarının çizilmesi, provayla düzeltilmesi ve üretime hazırlanması süreci.

Üretim kalıplarının kesildiği sert karton.

Üretime göndermeden önce kalıbın dikiş boyları, çıt eşleşmeleri, düz iplik, dikiş payları, kesim adetleri ve parça etiketleri açısından gözden geçirilmesi.

Giysiyi oluşturan ve ayrı kesilen her bir kalıp: ön beden, arka beden, kol, yaka, manşet gibi.

Kâğıt kalıbın kamera ya da büyük tarayıcıyla görüntülenip konturunun otomatik olarak dijital kalıba çevrilmesi; ölçek bir referansla doğrulanır.

Sweatshirt ve kapüşonlu üstlerin önünde, iki yandan elin girdiği tek parça büyük cep.

Cep ağzı bir kapakla örtülen cep; kapak fileto cebin ya da aplike cebin üstüne dikilebilir.

Payların birbirinin içine kıvrılıp iki sıra dikişle kapatıldığı, kenarı içeride kalan sağlam dikiş.

Başı örten, yaka oyuntusuna dikilen parça; iki ya da üç parçalı kalıplanır, ön kenarına kordon ya da bant geçirilebilir.

Yoğun dokunmuş ve dinkleme (keçeleştirme) işleminden geçmiş, yüzeyi kapalı ve kalın yünlü ya da yün karışımlı kumaş; kaban ve palto yapımında kullanılır.

Serimdeki tek bir kumaş tabakası.

Her katın parçalarına sıra numarası etiketi yapıştırılması.

Bir serimdeki kumaş katı adedi; pastaldaki beden oranıyla çarpılınca kesilecek giysi sayısını verir.

Simetrik bir parçanın kumaş ikiye katlanarak, kalıbın orta kenarı kata dayanacak biçimde kesilmesi.

Kumaşın boyuna ikiye katlanmış ya da tüp (yuvarlak örme) hâliyle serilmesi.

DXF’te çizgilerin türüne göre gruplandığı ad ya da numara.

Omuzlara doğru geniş ve sığ açılan yatay yaka oyuntusu.

Kemerin geçmesi için bel bandına dikilen dar şerit halkalar; iki ucu punterizle sağlamlaştırılır.

Kesilmiş kumaş kenarının sökülmesini önlemek için overlok, zikzak, biye ya da Fransız dikişiyle bitirilmesi.

Serili kumaş katlarından kalıp parçalarının pastal planına göre çıkarılması.

Pastal, kumaş, renk, kat sayısı ve kesilecek adetleri kesimhaneye ileten belge.

Kumaşın kesileceği dış çizgi; dikiş hattına dikiş payı eklenerek bulunur.

Sipariş adetlerinin bedenlere ve renklere göre pastallara, beden oranlarına ve kat sayılarına bölünmesi.

Kumaş kabulü, pastal, serim, kesim, numaralama ve demetlemenin yapıldığı bölüm; kumaş maliyetinin büyük kısmı burada belirlenir.

Kalıbın belirli çizgilerden kesilip açılarak (ya da üst üste bindirilerek) bolluk, kloş, büzgü ya da pili payı eklenmesi yöntemi.

Kalıbın belirli hatlardan kesilip beden farkı kadar açılması ya da bindirilmesiyle yapılan elle serileme.

Keten bitkisinin sap liflerinden elde edilen lif ve bu liften dokunan kumaş.

Üst yaka ile klapanın birleştiği yerde çentik (kırma) oluşan klasik ceket yakası.

Kenarın iki kez dar kıvrılıp tek dikişle tutturulması.

Standart beden kalıbının kişinin ölçülerine ve vücut özelliklerine göre değiştirilmesiyle hazırlanan kalıp; seri üretim ile terzi işi arasında bir yöntemdir.

Ceket ve paltoda ön bedenin yaka yanından dışa katlanan bölümü.

Kumaşın etek ucuna doğru açılarak kesilmesiyle elde edilen dalgalı bolluk.

Kolun alt ucu; ceket ve kabanda içe kıvrılıp tela ile desteklenir, gömlekte manşete dikilir.

Omuz ucundan, dirsek hafif bükülüyken bileğe kadar alınan ölçü.

Beden kalıbında kolun takıldığı kavisli açıklık.

Kol kalıbının kol evine dikilen üst, kavisli bölümü.

Kol kafası çevresinin kol evi çevresinden fazla olan kısmı; takarken çekilerek dağıtılır ve kola yuvarlak bir omuz verir.

Gömlek kol ucundaki yırtmacın kenarını bitiren ve manşetin açılmasını sağlayan bant.

Kolun kol evine, kol kafası bolluğu çıtlar arasına dağıtılarak dikilmesi.

Kumaşın silindir bir kolun üzerinden beslendiği, çoğunlukla iki ya da üç iğneli zincir dikiş makinesi.

Standart bedenlerle seri giysi üretimi ve bu işi yapan sektör.

Kalıp çıktısına konan, kenarı bilinen kare (10 × 10 cm ya da 1 × 1 inç).

Kalıp parçasının kapalı dış çizgisi.

Elbisenin bel hattına kadar olan üst bölümü; bel dikişli elbiselerde etek kısmından ayrı kalıplanır.

Yanlarında körük (pili) bulunan, dolduruldukça genişleyen aplike cep; kargo pantolon ve av giyiminde kullanılır.

Kontur yönünün keskin değiştiği nokta.

Yüksek bükümlü ipliklerle ya da özel örgüyle elde edilen, yüzeyi hafif pürüzlü ve dökümlü kumaş; elbise ve bluzda kullanılır.

Ön kenarları birbirinin üzerine geniş binen, iki sıra düğmeli kapama.

Kumaşın kenardan kenara genişliği.

Dokuma kumaşın iki yanında atkının döndüğü, daha sık ya da farklı dokunmuş kenar şeridi.

Kumaşın ışıklı bir yüzey üzerinden geçirilerek hataların (leke, iplik kopukluğu, ton farkı, en farkı) işaretlendiği ve metresinin ölçüldüğü makine.

Bir modelde ya da ürün grubunda kullanılan serileme kurallarının numaralı listesi.

Kumaştaki deliğin kenarını metal ya da plastik halkayla sağlamlaştıran malzeme; bağcık ve kordon geçişlerinde kullanılır.

İki katın karşılıklı dışa doğru katlanmasıyla önde düz bir yüzey oluşturan pili; katlar arkada birbirine bakar.

Elastan ya da kauçuk iplik içeren, esneyip toparlanan şerit.

Lastik ya da kordon geçirilmek üzere kumaşın kıvrılarak ya da ayrı bir şerit dikilerek oluşturulan tünel; eşofman beli ve kol uçlarında kullanılır.

Kumaşın lazer ışınıyla kesilmesi.

Kalınlığı numarasıyla (Nm 60–120 gibi; iğne çapı yüzde bir milimetre) ve uç biçimiyle seçilir.

Bir modelde kullanılan kumaş ve yardımcı malzemelerin tür, renk, miktar ve tedarikçi bilgisiyle listesi; maliyet ve satın alma bu listeye dayanır.

Giysiyi denemek, oturuşu incelemek ve drapaj yapmak için kullanılan, belirli bir beden ölçüsündeki gövde formu.

Kol ucuna dikilen, kapandığında bileği saran bant; içine tela konur.

Düz makinede alt ipliğin sarıldığı masurayı içinde taşıyan küçük kutu; makinedeki yerine, çağanozun içine takılır.

Bir giysi ya da sipariş için gereken kumaş miktarı (metre).

Vücut ve kalıp ölçmede kullanılan esnek ölçü şeridi.

Konfeksiyonda tasarımı, kalıbı, kumaşı ve dikim ayrıntılarıyla tanımlanmış tek bir ürün; çoğunlukla bir model numarasıyla izlenir.

Hareket bolluğunun üzerine, tasarımın siluetini (bol, oversize, A kesim) oluşturmak için eklenen bolluk.

Temel kalıba pens taşıma, pili, kup, cep ve yaka gibi model detayları uygulanarak elde edilen, belirli bir tasarıma ait kalıp.

Tasarımı ve ölçü tablosunu üretilebilir kalıplara dönüştüren uzman.

Soğuk ve yağmurdan korumak için dikilen, çoğunlukla astarlı ya da dolgulu dış giysi; fermuar, kapüşon ve lastikli manşet sık kullanılır.

Kumaş üzerine iplikle desen işlenmesi.

Giysi ölçüsünün vücut ölçüsünden küçük tutulması; tayt, mayo ve dar örme giysiler esneyerek vücudu sarar.

Kumaşın yüz tarafında ince bir kat hâlinde kıvrılıp kenarından dikilmesiyle oluşan dekoratif çizgi.

Her serileme noktasının beden başına x ve y yönünde kaydırılmasıyla (Δx, Δy) yapılan serileme.

Seri üretimden önce kalıbın, kumaşın ve dikim yönteminin denenmesi için dikilen örnek giysi.

Boyun omuz noktasından omuz ucu noktasına kadar omuz üstünden alınan ölçü.

Ön ve arka bedeni omuzda birleştiren dikiş.

Omuz hattının yatayla yaptığı açı ya da boyun noktası ile omuz ucu arasındaki dikey fark.

Bir giysinin dikiminin tek tek işlemlere bölünüp sıralandığı liste; her işleme makine türü ve standart dakika yazılır.

Kalıbın bütün ölçülerinin aynı yüzdeyle büyütülüp küçültülmesi.

İnce, şeffaf ve sert tutumlu bezayağı kumaş; gelinlik, abiye katmanları ve form gereken bölgelerde kullanılır.

Kalıp CAD programlarında birden fazla modelin aynı kaynaktan kullandığı kalıp parçası (aynı kol, yaka ya da cep gibi).

Pastal dosyasını doğrudan okuyarak serili katları vakumla sabitleyip bilgisayar kontrollü bıçakla kesen makine; çıt ve delikleri de otomatik açar.

Parçaların bilgisayar tarafından kumaş enine, düz iplik ve yön kısıtlarına uyarak en kısa pastal boyunu verecek biçimde yerleştirilmesi.

Giysinin vücut üzerindeki duruşu.

Kumaş kenarını bıçakla düzeltip iplik ilmekleriyle saran, sökülmesini önleyen dikiş ve makinesi.

Çıktının gerçek ölçüden yüzde sapması: (ölçülen − beklenen) ÷ beklenen × 100.

Her beden için bitmiş giysi ölçülerini, ölçü noktalarının tarifini ve toleransları veren tablo; numune ve üretim kontrolü buna göre yapılır.

Bitmiş giysinin nereden nereye ölçüleceğini tanımlayan ölçü föyü satırı; örneğin “göğüs: koltuk altının 2 cm altından, düz zeminde yarım çevre”.

Serileme kurallarının doğrudan beden tablosundaki ölçü farklarından türetilmesi; tablo değiştiğinde kurallar da yeniden hesaplanır.

Giysi gövdesinin ön parçası.

Boyun omuz noktasından göğüs noktası üzerinden bel hattına kadar alınan ölçü; göğüs dolgunluğu arttıkça uzar.

Giysinin önünü dikey olarak iki eşit yarıya bölen çizgi.

Üretim kumaşı, yardımcı malzemeler ve üretim yöntemiyle dikilen, seri üretim öncesi son onay numunesi.

İpliklerin ilmekler hâlinde birbirinin içinden geçirilmesiyle oluşan, esneyen kumaş.

Pantolonun her bir bacak bölümü ve alt ucu.

Pamuk bitkisinin tohum liflerinden elde edilen doğal lif.

Yan bel noktasından yere ya da istenen paça hizasına kadar dış yandan alınan ölçü.

Kumaş eninden geniş bir parçanın düz ipliğe paralel bir dikiş hattından ikiye ayrılması; ayrılan kenarlara dikiş payı eklenir.

Kalıp parçasına yazılan model numarası, parça adı, beden, kesim adedi ve kumaş bilgisi.

Aynı boya banyosunda boyanmış kumaş grubu.

Kalıp parçalarının kumaş eni içinde, kesimden önce en az fireyle yerleştirildiği plan; kâğıda 1:1 çizilip serili kumaşın üstüne konur ya da doğrudan otomatik kesim makinesine gönderilir.

Pastalın kumaş boyunca kapladığı uzunluk.

Pastal planında kullanılan kumaş genişliği.

Pastal planının plotterla kâğıda gerçek boyutta çizilmiş hâli.

Pastaldaki parçaların toplam alanının, kullanılan kumaş alanına (en × pastal boyu) oranı.

Pastal planını hazırlayan ve kumaş tüketimini hesaplayan kesimhane çalışanı; CAD ile çalışan kesimhanelerde pastal hazırlama ve plotter çıktısından sorumludur.

Düğmeli açıklığın kenarına dikilen ya da kendinden katlanan şerit (gömlek ön patleti, polo patleti); düğme ve ilik bu şeride gelir.

Üst kolun en kalın yerinden alınan çevre ölçüsü; kol genişliğinin ve kol kafası yüksekliğinin seçiminde kullanılır.

Kalıbın gerçek boyutta (1:1) yazdırılmak üzere PDF olarak verilmesi.

Düz kumaşa vücudun kavislerini kazandırmak için kalıptan alınan ve dikilerek kapatılan üçgen ya da baklava biçimli fazlalık.

Pensin kenardaki iki bacağı arasındaki açıklık; kalıptan alınan fazlalığın miktarıdır.

Pensin ucu sabit tutulup kalıp bu nokta etrafında döndürülerek pensin başka bir kenara (omuz, kol evi, yan, bel) taşınması.

Pens bacaklarının birleştiği uç.

Taranmış (penye) pamuk ipliğinden örülen süprem örgülü kumaşın piyasadaki adı; tişört ve iç giyimin temel kumaşıdır.

Yaka, ön kenar, kol evi gibi açık kenarların iç tarafına dikilen, kenarı temizleyen ve şeklini tutan parça.

Kumaşın belirli genişlikte katlanıp bir uçtan dikilmesi ya da ütülenmesiyle oluşan kat.

Kol evi, yaka oyuntusu ve ağ gibi kavisleri çizmek için kullanılan, değişken eğrilikli şablon cetvel.

Kumaşın makinede ısı ve basınçla kalıcı, ince ve sık katlar hâlinde pililenmesi; polyester gibi sentetiklerde kalıcıdır.

Bir modelin fikirden üretime kadar tasarım, kalıp, numune, onay, malzeme ve maliyet bilgilerini tek yerde izleyen sistem ya da yöntem.

Kalıp ve pastal resimlerini rulo kâğıda 1:1 çizen geniş format makine; kalemli, mürekkep püskürtmeli ya da karton kalıp kesen türleri vardır.

Çoğunlukla polyesterden örülen, yüzeyi şardonlanıp makaslanarak kabartılmış hafif ve sıcak tutan kumaş.

Ribana ya da kumaştan yatık yaka ve düğmeli kısa patletle birlikte kullanılan yaka; polo tişörtlerin yakasıdır.

Petrol türevlerinden üretilen sentetik lif.

İnce ve sık çözgülerle, biraz daha kalın atkıyla bezayağı dokunmuş, yüzünde ince enine ribler bulunan kumaş; gömleklik olarak yaygındır.

Omuzdan ya da kol evinden başlayıp göğüs noktası yakınından geçerek etek ucuna inen dikey dikiş.

Numunenin canlı model ya da manken üzerinde giydirilerek oturuş, ölçü ve görünüş açısından değerlendirilmesi; sonuçlar kalıp düzeltmesine yansıtılır.

Cep ağızları, kemer köprüleri, fermuar ve yırtmaç uçları gibi zorlanan noktalara atılan kısa ve çok sık zikzak sağlamlaştırma dikişi.

Altta ilmeklerin kenarı örttüğü, üstte iki ya da üç paralel dikiş görünen esnek dikiş ve makinesi.

Koltuk altından yaka oyuntusuna çapraz uzanan dikişlerle bedene bağlanan, omuzu da içine alan kol; spor giyimde ve paltolarda yaygındır.

Yüz ve ters ilmek sıralarının dönüşümlü dizildiği, enine çok esneyip toparlanan örme.

Omuz ve sırtın üst kısmında (gömlek, ceket) ya da bel altında (etek, kot pantolon) ayrı kesilen parça.

Serileme kural tablosunu taşıyan metin dosyası.

Dişli tekerleğiyle kalıp çizgilerini alttaki kâğıda ya da kopya kâğıdı aracılığıyla kumaşa aktaran el aleti.

Kot pantolonda sağ ön cebin içinde yer alan küçük cep.

Önünde göğüslük bulunan ve askıyla tutulan pantolon ya da etek.

Pamuklu kumaşın fabrikada nemlendirilip mekanik olarak önceden çektirilmesiyle yıkamadaki çekmesinin azaltılması işlemi (sanforizasyon).

İpliklerin uzun atlamalar yaptığı, yüzeyi parlak ve kaygan dokuma örgüsü ve bu örgüdeki kumaş.

Desenin ince gözenekli bir elek (şablon) üzerinden boyanın kumaşa sıvanmasıyla basıldığı yöntem.

Onaylanmış baz beden kalıbından diğer bedenlerin kalıplarının, beden tablosundaki ölçü farklarına göre büyütülüp küçültülerek üretilmesi.

Serilenmiş bedenlerin dikiş boyu eşleşmesi, çıt yerleri, ölçü tablosuna uygunluk ve eğri düzgünlüğü açısından denetlenmesi; genellikle uç bedenlerde numune dikilerek doğrulanır.

Bir kalıp noktasının her bedende yatay (x) ve dikey (y) yönde ne kadar kayacağını tanımlayan değerler.

Kendisine serileme kuralı atanan kalıp noktası; genellikle köşeler ve önemli eğri noktalarıdır.

Kumaşın kesim masasına pastal boyunda, kat kat ve gerginliksiz serilmesi.

Kumaş topunu masa boyunca taşıyarak katları eşit gerginlikte, kenarları hizalı ve belirlenen boyda seren makine; her katın sonunda kumaşı keser ya da katlar.

Her katın başında ve sonunda, düzgün kesim için pastal boyuna eklenen küçük kumaş payı.

Serilemede hareket etmeyen, diğer noktaların kaymasının ona göre tanımlandığı referans noktası.

Arkada iki kol evi arasında, kürek kemikleri hizasından alınan yatay ölçü; kol hareketi için sırtta yeterli bolluk olup olmadığını belirler.

Bitmiş giysinin ölçü, dikiş, leke ve görünüş açısından denetlenmesi.

Bitmiş giysiye paketlemeden önce verilen ütü; buharlı ütü, vakumlu masa ve ütü presleri kullanılır.

Bir işlemin eğitimli bir operatör tarafından normal tempoda, dinlenme payları dahil yapılması için belirlenen süre; hat dengeleme, kapasite ve işçilik maliyetinde kullanılır.

Koleksiyonun ve modellerin tasarımını yapan kişi; modelistle birlikte tasarımın kalıba ve numuneye dönüşmesini izler.

Transfer kâğıdına basılan dispers boyanın ısı ve basınçla polyester liflere geçirildiği baskı yöntemi; pamukta kalıcı değildir.

Derinin ters (et) yüzünün zımparalanmasıyla elde edilen havlı yüzey; aynı görünümdeki dokuma ya da örme taklitlerine de süet denir.

Tek plakalı yuvarlak örme makinesinde örülen, yüzü düz ilmekli, tersi ilmek başlı temel atkılı örme yapısı.

Web’de yaygın açık vektör çizim biçimi.

Yaka ve klapanın ön bedenden kesintisiz tek parça devam ettiği, çentiksiz yuvarlak hatlı yaka; smokin ve hırkalarda kullanılır.

Kumaş yüzeyindeki liflerin tel kaplı silindirlerle kabartılarak yumuşak, havlı bir yüz elde edilmesi işlemi.

Sabit duran sonsuz şerit bıçağa kumaş blokunun sürülerek kesildiği makine.

Çok ince, şeffaf, hafif ve dökümlü bezayağı kumaş.

Kol evine omuz ucunda dikilen, kol kafası ayrı kalıplanmış klasik kol.

Kot giysilerin ponza taşı ya da enzimle birlikte yıkanarak renginin açılması ve yıpranmış görünüm kazanması.

Aynı kumaştan ceket ile etek ya da pantolondan oluşan kadın takımı.

Bütün katların aynı yüzü ve aynı yönü yukarı bakacak biçimde serilmesi.

Giysinin önden ve arkadan, ölçekli ve süssüz çizgilerle detaylarını (dikişler, çımalar, cepler, kapamalar) gösteren çizimi; teknik föyün temel parçasıdır.

Bir modelin üretimi için gereken bilgilerin toplandığı belge: teknik çizim, ölçü föyü, malzeme listesi, dikiş ve çıma ayrıntıları, etiket ve paketleme talimatları.

Yaka, manşet, pervaz, kapak gibi parçalara dolgunluk ve form vermek için kumaşın tersine yapıştırılan ya da dikilen ara malzeme.

Telalanacak parçaları sıcaklık, süre ve basıncı ayarlanabilen plakalar ya da bant arasından geçirerek tela yapıştıran makine.

Yapışkanlı telanın pres ya da ütüyle, belirli sıcaklık, süre ve basınç altında kumaşın tersine yapıştırılması.

Vücut ölçülerinden yalnız temel bollukla çizilen, model detayı içermeyen başlangıç kalıbı (beden, etek, pantolon, kol blokları).

Ham kumaşa yıkama, ağartma, boyama, baskı, apre ve sanfor gibi işlemlerle son görünüş ve özelliklerinin kazandırılması.

Siparişin teslim edilmesi gereken tarih.

Kutu pilinin tersi: iki kat önde ortada buluşur, fazlalık arkada kalır.

Kalıbın ya da düzeltmelerin kumaşa çizilmesinde kullanılan, ütü ya da fırçayla çıkan işaretleme malzemesi; mum esaslı türleri yünlülerde kullanılır.

Kalıcı dikişten önce parçaları geçici olarak tutturmak için atılan seyrek, kolay sökülen dikiş.

Bitmiş giysi ölçüsünün ölçü föyündeki değerden izin verilen sapması (ör.

Aynı renkteki kumaşın farklı toplar ve partiler arasında ya da aynı topun kenarı ile ortası arasındaki renk tonu farkı.

Kumaşın sarılı hâlde sevk edildiği birim.

Kumaşı her batışta ilerleten mekanizma.

Gabardinden dikilen, kruvaze, kemerli, apoletli ve arka robalı yağmurluk.

Düz ya da yuvarlak örme makinelerinde örülen kazak, hırka gibi giysiler ve bu örgü.

Üst ve alt bölümü tek parça olan giysi; kalıbında gövde boyu (omuzdan ağa) ayrıca kontrol edilir.

Kumaşa elle dokunulduğunda hissedilen yumuşaklık, sertlik, kayganlık ve dolgunluk gibi özelliklerin tümü.

İnce ipliklerden altıgen gözlü, şeffaf ağ yapısında kumaş; etek kabarıklığı, duvak ve dantel zemini olarak kullanılır.

Kadife, süet ve şardonlu kumaşlarda havların yattığı yön.

Uyluğun en kalın yerinden, ağ noktasının hemen altından alınan çevre ölçüsü; dar pantolonlarda paça genişliğini sınırlar.

Yüzü penye görünümlü, tersinde kalın bir hav ipliği bulunan örme kumaş; sweatshirt ve eşofmanda kullanılır.

Dikiş payları, çıtlar, delikler, düz iplik, parça adı, beden ve adet bilgileri eklenmiş, kesime hazır son kalıp.

Pantolon kalıbında paçanın ortasından geçen, düz iplikle çakışan çizgi; ütüyle verilen keskin kat bu hatta oluşur.

Ön ortada V biçiminde sivri inen yaka oyuntusu.

Buharla ütülenen parçayı emişle masaya sabitleyip soğutan ütü masası; ara ütü ve son ütüde biçimin kalıcı olmasını sağlar.

Omuz hattını şekillendirmek ve desteklemek için ceket, mont ve kaban omzuna yerleştirilen dolgu; kalınlığı kalıpta omuz yüksekliğine eklenir.

Çizgilerin nokta ve eğri tanımlarıyla saklandığı, büyütüldüğünde bozulmayan çizim biçimi.

Boy ve en ipliklerine 45° açıyla uzanan yön.

Odun selülozundan rejenere edilen, ipeksi tutumlu ve dökümlü lif ve kumaş.

Kloş (daire) kesilerek ya da büzülerek dalgalandırılmış, bir kenarından dikilen geniş süs parçası.

Ayakkabısız, dik duruşta başın tepesinden yere kadar dikey ölçü.

Kişinin vücudundan, ince giysiyle ve doğal duruşta mezurayla alınan ölçü.

Ölçüler arasındaki orana göre yapılan sınıflandırma (ör.

Yaka oyuntusuna dikilen, boynu çevreleyen ya da göğüse yatan giysi parçası.

Gömlek yakasında yaka kapağı ile yaka oyuntusu arasındaki dik bant; ön ucunda düğme ve ilik bulunur.

Erkek gömleğinde boyun çevresinin santimetre karşılığı olan beden numarası (ör.

Beden kalıbının boyun çevresindeki kavisli kenarı; yaka ya da pervaz bu kenara dikilir.

Ön ve arka parçaları yanda birleştiren dikiş; pantolonda dış bacak dikişi olarak devam eder.

Bele kadar inen çok derin kol evine sahip, bedenle birlikte geniş kesilen kol.

Kumaş dışında giysiye giren düğme, fermuar, tela, astar, iplik, etiket, lastik gibi malzemeler.

Etek, ceket ya da kol ucunda hareket kolaylığı için bırakılan açıklık.

Baş aşağı çevrildiğinde farklı görünen baskı ya da dokuma deseni (figür, ağaç, yazı gibi).

Koyun (ve bazı başka hayvanların) postundan elde edilen doğal lif.

Katların yüzleri birbirine bakacak biçimde, kumaşın her katta çevrilerek serilmesi.

İğnenin sağa sola hareketiyle oluşan, düz dikişe göre esneyebilen dikiş.

İlmeklerin birbirinin içinden geçerek zincir oluşturduğu dikiş.